عبد المحمد آيتى

168

تحرير تاريخ وصاف ( فارسى )

وقتى بايدو خانيت يافت چون دختر سيورغتمش موسوم به شاه عالم زن او بود و شهزاده كوردوچين نيز پيوسته خواهش قصاص مىكرد و بر جان خود بيمناك بوذ ، بر اين انديشه از كرمان به صحراى مشيش كه منزل لشكر اوكان بود ، نقل كرده بود . ايلخان فرمان داد تا از شيراز و شبانكاره سپاهى گرد كنند و پادشاه خاتون را كه دم از تمرد مىزد نزد او برند . پادشاه خاتون از واقعه آگاه شد و سپاهى گرد كرد و دروازه‌ها استوار ساخت و احتياط را به قلعهء گنبد گنج نشست به اين خيال كه اگر توانست ، مقاومت كند و گرنه به طرف بلاد شرقى عازم شود . وقتى لشكر مغول بر در شهر رسيد شيرامون را كه از خدم پادشاه خاتون بود با على ملك برادر نصرت ملك بگرفتند . ايشان عرضه داشتند كه ما بندهء ايلخانيم و تمردى كه روى داده بنا بر ضرورت حال و تعذّر وقت بوده است . عاقبت به اتفاق كس فرستادند كه از شنيدن حكم فرمان ايلخان چاره نيست . پادشاه خاتون فرمود تا رسولان براى رساندن فرمان بدون لشكر وارد قلعه شوند . اما يولوك شاه عرضه داشت كه اگر رسولان تنها به قلعه روند كشته خواهند شد . بدين كلمه آتش جنگ افروخته شد و از دو جانب تيرها روان گشت و گروهى مجروح و كشته شدند . چون رسولان چنين ديدند مردم شهر را از جنگ برحذر داشتند و گفتند به حكم فرمان ايلخان پادشاهى بر شهزاده كوردوچين مقرر است و بهتر آن است كه تسليم شوند . اين پيام موجب پديد آمدن اختلاف كلمه شد . دست از جنگ بداشتند و پادشاه خاتون فرمان داد تا دروازه‌ها را گشودند . لشكريان به شهر درآمدند و او را از قلعه به زير آوردند و در خانهء سيورغتمش محبوس ساختند و دو سه تن از كنيزانش را به خدمتش گماشتند و شهزاده كوردوچين بر تخت جلوس كرد و عده‌اى به نوا رسيدند و عده‌اى لگدكوب حوادث شدند . [ 295 ] چون شهزاده كوردوچين به قصد ديدار ايلخان سراپرده از شهر بيرون زد پادشاه خاتون را همچنان در بند بسته همراه داشت . چون به منزل قصر زر رسيدند او را هلاك كردند . اين واقعه در شعبان سال 694 بود . يكى از روستائيان آن حوالى چند درهم قرض گرفت تا خرج كفن و دفن او سازد . چون غازان خان بر تخت نشست محمد شاه پسر حجّاج سلطان به حضرت رفت و مورد ملاطفت واقع شد . ايلخان فرمان سلطنت كرمان به دو داد و او در ذى الحجهء سال 696 با رسولان بزرگ به قصد كرمان در حركت آمد . چون استقرار يافت و به كارهاى پريشيده در اثر قتل پادشاه خاتون و غيبت كوردوچين تمشيتى داد ، برخى از مخالفان عصيان ظاهر كردند ، عازم سيستان شد . نصرت ملك گريخته به قلعهء بم تحصن جست .